FANDOM


คำไทย

คำไทย

ชื่ออื่น ๆ : แสด, มะกายหยุม ( ภาคเหนือ ) , คำเงาะ, คำแงะ, คำแสด, คำแฝด ( กรุงเทพฯ ) , ชิติหมัก ( เลย ป, หมากมอง ( เงี้ยว แม่ฮ่องสอน ) , ส้มปู้, จำปู้ ( เขมร-สุรินทร์ ป , ชาด , ดอกชาติ (ภาคใต้), ชาตี, คำยง, ชาดี ( เขมร )

ชื่อสามัญ : Annatto Tree

ชื่อวิทยาศาสตร์ : Bixa orellana linn.

วงศ์ : BIXACEAE

ลักษณะทั่วไป

ต้น : เป็นพรรณไม้ยืนต้นขนาดเล็ก มีความสูงประมาณ 3 เมตร

ใบ : มีลักษณะคล้ายใบโพธิ์ ใบนั้นจะบางเกี้ยงและนุ่มมีสีเขียวเหลือบแดง ใบอ่อนจะมีสีแดง มีความยาว ประมาณ 11-18 ซม. และความกว้างประมาร 8-10 ซม ก้านใบนั้นจะประมาณ 2.5-7 ซม.

ดอก : ดอกนั้นจะออกเป็นช่อตามปลายกิ่ง ช่อหนึ่งจะออกดอกประมาณ 5-10 ดอก กลีบดอกนั้นจะมี สีขาวปนสีชมพู หรือสีชมพูอ่อน ดอกจะมีอยู่ชั้นเดียว

เกสร : เกสรตัวผู้จะมีอยู่เป็นจำนวนมาก และส่วนเกสรตัวเมียนั้นมีอยู่เพียง 1 อัน

อับเรณู : อับเรณูจะเป็นรูปโค้งงอ จะมีละอองเรณูออกมาทางช่องเปิดทางด้านบน

รังไข่ : รังไข่นั้นจะมีขนรุงรัง ภายในมีช่องอยู่ 1 ช่อง และมีไข่อ่อนอยู่เป็นจำนวนมาก

เมล็ด ( ผล ) : ผลจะมีขนสีแดงเข้มคล้ายผลเงาะ ถ้าผลแก่จัดก็จะแตกออกเป็นสองซีก ภายในผลจะมีเมล็ดเล็ก ๆ อยู่เป็นจำนวนมากเมล็ดนั้นจะมีเนื้อหุ้มเมล็ดเป็นสีแดง หรือสีแสด

การขยายพันธุ์ : โดยการใช้เมล็ด หรือตัดกิ่งนำไปปักชำก็ได้

ส่วนที่ใช้ : เมล็ด เนื้อหุ้มเมล็ด ใบ ดอก เปลือกราก

สรรพคุณ :

เมล็ด หมอพื้นบ้านใช้ทำเป็นยารักษาอาการไข้ เป็นยาหอม เป็นยาฝาดสมาน รักษาโรคหนองในโรคไข้มาลาเรีย โรคพิษจากมันสำปะหลังและสบู่แดง นอกจากนี้ยังนำมาใช้สกัดด้วยน้ำจะให้สี Annatto , arnotto หรือ Orlean ซึ่งเรานำมาใช้แต่งเป็นสีเนย น้ำมัน ไอศกรีมก็ได้ นอกจากจะใช้ แต่งอาหารแล้วยังใช้ผสมในยาขัดหนังจะได้ทำให้หนังมีสีแดงคล้ำ สี Annatto นี้เป็นสีที่ได้รับ อนุญาตให้ใช้เป็นสีแต่งอาหารได้ในหลายประเทศ

เนื้อหุ้มเมล็ด สามารถใช้เป็นยาระบายและขับพยาธิ รักษา โรคผิวหนัง หรือใช้แต่งเป็นสีอาหาร และเนยได้

ใบ ใช้รักษาอาการเจ็บคอ ลดไข้ รักษาบิด ขับปัสสาวะรักษาโรคดีซ่าน และยังใช้รักษาเนื่องจาก ถูกงูกัด ดอก หมอพื้นบ้านใช้ปรุงเป็นยาบำรุงเลือดให้สมบูรณ์ รักษาอาการแสบร้อน คันตามผิวหนัง รักษาโรคโลหิตจางและเป็นยารักษาโรคบิด ไตพิการ

เปลือกราก ใช้ป้องกันโรคไข้มาลาเรีย ลดไข้ โรคหนองใน

อื่น ๆ : พรรณไม้นี้เป็นพรรณไม้พื้นเมืองของอเมริกาแสบร้อน และได้นำมาปลูกในประเทศที่มีอากาศร้อนทั่ว ๆ ไป นิยมปลูกกันเป็นไม้ประดับให้สวยงาม

ถิ่นที่อยู่ : มีถิ่นกำเนิดอยู่อเมริกาเขตร้อน

หมายเหตุ : วิธีการเตรียมสีจากเมล็ดคำไทยนี้ จะต้องแกะเมล็ดออกจากผลที่แก่จัด แล้วนำมาแช่น้ำร้อนหมักทิ้ง ไว้หลาย ๆ วัน เพื่อทำให้สารสีตกตะกอน แล้วจึงแยกเมล็ดออก แล้วนำน้ำสีที่ได้ไปเคี่ยวจนน้ำเกือบ แห้ง แล้วจึงนำไปตากแดดจนแห้งเป็นผงแล้วเก็บไว้ใช้ได้

อ้างอิง : พจนานุกรม สมุนไพรไทย ดร.วิทย์ เที่ยงบูรณธรรม

Ad blocker interference detected!


Wikia is a free-to-use site that makes money from advertising. We have a modified experience for viewers using ad blockers

Wikia is not accessible if you’ve made further modifications. Remove the custom ad blocker rule(s) and the page will load as expected.

Also on FANDOM

Random Wiki