FANDOM


ชื่ออื่น ๆ : สันยาส่า, มั่งลู่ (กะเหรี่ยง-แม่ฮ่องสอน), กำทวด (ราชบุรี), กันโตด (เขมร-จันทบุรี), อิ่ว, อำโมเหล็ก (จีน)

ชื่อสามัญ : Malacca Tree, Emblic Vyrobalan, Indian Gooseberry

ชื่อวิทยาศาสตร์ : Phyllanthus emblica Linn.

ชื่อวงศ์ : EUPHORBIACEAE

ลักษณะทั่วไป :

ต้น : เป็นพรรณไม้ยืนต้นขนาดกลาง มีความสูงประมาณ 7 เมตร ลักษณะของเปลือกค่อนข้างเรียบเกลี้ยง

ใบ : ใบออกเป็นใบรวม มีใบย่อยออกเรียงกันเป็น 2 แถว คล้ายขนนก ลักษณะของใบย่อย เป็นใบขนาดเล็ก ยาวประมาณ 1 ซม. ปลายใบแหลมยาวรี มีสีเขียวแก่

ดอก : ดอกออกเป็นช่อ หรือเป็นกระจุกเล็ก ๆ ลักษณะของดอกเป็นดอกขนาดเล็ก ดอกหนึ่งมีกลีบดอกประมาณ 5-6 กลีบ กลางดอกมีเกสรตัวผู้สั้น ๆ 3-5 อัน ดอกมีสีเหลือง ๆ เขียว ๆ ก้านดอกสั้น

ผล : ผลมีลักษณะกลม เกลี้ยง มีขนาดเส้นผ่าศูนย์กลางประมาณ 2 ซม. มีรอยแยกแบ่งออกเป็น 6 ซีก เนื้อในผลสีเหลืองออกน้ำตาลเมื่อผลแก่ ผลอ่อนมีสีเขียวออกเหลือง ข้างในเนื้อผล มีเมล็ดสีน้ำตาล

การขยายพันธุ์ : เป็นพรรณไม้ที่ขึ้นได้ดีในดินทุกสภาพ มีการขยายพันธุ์ด้วย ตอนกิ่ง หรือการใช้เมล็ด

ส่วนที่ใช้ : เปลือกลำต้น ใบ ปมที่ก้าน ผล ราก

สรรพคุณ :

เปลือกลำต้น ใช้เปลือกลำต้นที่แห้งแล้ว นำมาบดให้เป็นผงละเอียด ใช้โรยแก้บาดแผลเลือดออก แผลฟกช้ำ หรือนำมาต้มเอาน้ำกินเป็นยาแก้โรคบิด เป็นต้น

ใบ ใช้ใบสด ประมาณ 15-30 กรัม นำมาต้มเอาน้ำกิน เป็นยาแก้ตัวบวมน้ำ หรือใช้ภายนอก โดยการนำเอาใบสดตำให้ละเอียดใช้พอก หรือทา บริเวณที่เป็นแผลผื่นคัน มีน้ำหนอง น้ำเหลือง ผิวหนังอักเสบ และเป็นฝีคัณฑสูตร

ปมที่ก้าน ใช้ปมที่ก้านประมาณ 10-30 อัน นำมาต้มน้ำกินเป็นยาแก้ปวดเมื่อยกระดูก ปวดท้องน้อย ปวดกระเพาะอาหาร แก้ซางตานขโมยในเด็ก และแก้ไอ หรือใช้ต้มน้ำอมบ้วนปากแก้ปวดฟัน เป็นต้น

ผล (สดและแห้ง) ใช้ผลสด มีรสเปรี้ยว ฝาด นำมากินเป็นยาบำรุง ทำให้สดชื่น แก้กระหายน้ำ แก้ไอ แก้หวัด กระตุ้นน้ำลาย ละลายเสมหะ ช่วยระบาย ขับปัสสาวะ แก้เลือดออกตามไรฟัน แก้โรคคอตีบ คอแห้ง เป็นต้น หรือใช้ผลสด นำมาหมักเป็นไวน์ผลไม้ ใช้ดื่มเป็นยาแก้โรคดีซ่าน แก้ไข้ สะอึก อาเจียน ช่วยย่อยอาหาร และทำให้สดชื่น หรือใช้ผลมาตำให้ละเอียดคั้นเอาน้ำมาผสมกับน้ำมะนาว กินเป็นยาแก้บิดแบคทีเรีย หรือใช้ผลสดประมาณ 4-12 กรัม นำมาผสมกับน้ำผึ้งกิน เป็นยาถ่ายพยาธิ เป็นต้น ใช้ผลแห้ง นำมาบดป่นให้ละเอียดชงกับน้ำร้อนกิน เป็นยาแก้โรคหนองใน แก้ตกเลือด ท้องเสีย โรคบิด บำรุงธาตุ และยังใช้ล้างตา แก้เยื่อบุตาอักเสบ ตาแดง หรือใช้ผลแห้งนำมาต้มผสมกับน้ำสนิมเหล็กเอาน้ำกินเป็นยาแก้โรคดีซ่าน โรคโลหิตจาง เป็นต้น

เมล็ด ใช้เมล็ดสดหรือแห้ง นำมาตำให้เป็นผงละเอียดแล้วใช้ชงกับน้ำร้อนกิน เป็นยาแก้ไข้ แก้โรคตาต่าง ๆ แก้โรคเกี่ยวกับน้ำดี คลื่นไส้ อาเจียน โรคเบาหวาน หอบหืด และโรคหลอดลมอักเสบ หรือใช้เมล็ดมาเผาไฟให้เป็นเถ้าใช้ผสมกับน้ำมันพืช ใช้ทาบริเวณที่เป็นตุ่มคัน และแก้หิด เป็นต้น

ราก ใช้รากแห้ง ประมาณ 6-15 กรัม นำมาต้มเอาน้ำกินเป็นยาแก้ร้อนใน แก้โรคเรื้อน แก้ความดันโลหิตสูง และแก้ท้องเสีย หรือใช้รากสด นำมาตำให้ละเอียดใช้พอกบริเวณที่ถูกพิษตะขาบกัด เป็นต้น

อื่น ๆ : ผลมะขามป้อม มีวิตามิน C สูงมาก และในผลมีสารป้องกันการเกิดออกซิไดซ์วิตามิน C ทำให้วิตามิน C คงตัวอยู่ได้นาน

Ad blocker interference detected!


Wikia is a free-to-use site that makes money from advertising. We have a modified experience for viewers using ad blockers

Wikia is not accessible if you’ve made further modifications. Remove the custom ad blocker rule(s) and the page will load as expected.

Also on FANDOM

Random Wiki